اخبار مواد مخدر (شروع خوب - مهندس دژاکام)
" به نام نامی اولین عاشق که اوست "
برنامه شروع خوب روز شنبه مورخ 92/09/09 با حضور بنیانگذار کنگره 60 آقای مهندس دژاکام برگزار شد که گزارش آن را به اطلاع شما خوانندگان گرامی میرسانیم .
آقای عباس امیر معافی مجری برنامه شروع خوب عنوان کردند ما نمیخواهیم مانند برنامههای دیگر از کلمات کتابی استفاده کنیم و قصد داریم خیلی رُک با مخاطبان سخن بگوییم و از مهمان برنامه ؛ آقای مهندس دژاکام به عنوان اولین سؤال پرسیدند :
چرا درگیر اعتیاد شدید ؟
آقای مهندس دژاکام :
اولین مسئله این است که ؛ من نزدیک دو دهه دانسته یا ندانسته درگیر اعتیاد شدم و یک دهه آن را به دنبال راهی بودم که از دنیای اعتیاد خارج شوم اما راهی پیدا نمیکردم . درنهایت ؛ خودم راهی برای درمان اعتیاد پیدا کردم و از اعتیاد خارج شدم . زمانی که خودم از اعتیاد خارج شدم ، تمام مطالب و تجربیات خود را در کتاب 60 درجه زیر صفر نوشتم که اکنون به چاپ شانزدهم رسیده است و به زبان انگلیسی و فرانسه هم تجربه شده است . بعد از آن این راه را در اختیار دیگران گذاشتم که در حال حاضر تعداد زیادی از انسانها با آن روش و متد از اعتیاد رها شده و در حال رها شدن هستند .
آقای امیر معافی :
آقای مهندس زمانی که روش را پیدا کردید و دیدید این روش نتیجه داده و میخواستید در اختیار دیگران قرار دهید ، آیا نگاه مادی به این قضیه نداشتید ؟
آقای مهندس :
خیر من چنین تصوری نداشتم اما مطمئناً هر چیزی که بار معنوی داشته باشد ، قطعاً بار مادی به همراه خواهد داشت . شاید شما اکتشافی را به ثبت برسانید و آن را به فروش برسانید اما در مقوله پزشکی و بهداشتی و مسائلی که به جان انسانها بستگی دارد ، نمیتوان پنهان کرد و یا آن را به فروش رساند و ثبت کرد و یا پَتِنت آن را گرفت .
آقای امیر معافی :
اما خیلیها اعتیاد را یک تجارت میدانند ! چه افرادی که قاچاق مواد مخدر میکنند و چه کسانی که در زمینه درمان اعتیاد فعالیت میکنند ، مصرفکنندگان را به چشم عابر بانک و دسته چک میبینند . پس شما چنین تصوری نداشتید ؟
آقای مهندس :
ممکن است در هر قشر و صنفی ، یکسری افراد اینگونه باشند و سوءاستفاده کنند و نسبت به مصرفکننده همچین دیدی داشته باشند اما نمیتوان گفت که همه افراد در این صنف اینگونه هستند و اعتیاد هم از این مقوله مستثنا نیست ! چیزی که در اعتیاد مطرح هست ، اگر ما از سیستم پزشکی و سیستم NGO ها خارج شویم ، وارد مسائل دیگری میشویم و آنجاست که میتوان گفت مورد سوءاستفاده قرار میگیرند . بعضی مواقع ؛ چیزهای دیگری مطرح میشود که تخریب سنگینی دارد به عنوان مثال ؛ در عطاری که کپسول های ترک اعتیاد میفروشند و یا داروهائی که در ماهوارههای مختلف به عنوان داروی ترک اعتیاد تبلیغ میشود که برخلاف گفته آنها که میگویند : کپسول ها گیاهی هستند ، آن کپسول ها تشکیل شده از داروهای شیمیایی هستند که به صورت پودر در این کپسول ها میریزند و تخریب بسیار زیادی دارند . این کپسول ها به کبد آسیب فراوان میزنند . آنزیم های کبد که باید بین 30 الی 40 آنزیم باشند ، با مصرف این کپسول ها به 250 الی 300 آنزیم میرسد که بعضاً مشکوک به سرطان میشود . طبق قوانین پزشکی ؛ وقتی داروئی به بیمار داده میشود ، باید اطلاعات مربوط به محتویات دارو را نیز بدهند . شاید بگویند این ترکیبات سرّی هستند درصورتیکه ما در علم پزشکی ، چیزی به صورت سرّی نداریم و کسیکه میخواهد این دارو را مصرف کند ، حق مسّلم اوست که بداند چه چیزی را میخورد و ترکیبات آن دارو چیست . متأسفانه برخی از ناآگاهیهای انسانها سوءاستفاده کرده و تخریب بالایی به انسانها وارد میکنند .
آقای امیر معافی :
پس شما معتقدید خانوادههایی که برنامه ما را میبینند و میان آنها مصرفکننده وجود دارد ، گول تبلیغات این کپسول ها و داروها را نخورند ؟
آقای مهندس :
بله . مردم تصور میکنند چون این داروها یا کرمها از طریق ماهواره تبلیغ میشود ، پس حتماً آنها در خارج از کشور و در کشورهای اروپایی ساخته میشوند . درصورتیکه اینگونه نیست و معمولاً در اطراف شهرها ، در کارگاهها و گاراژها و شاید بیغوله ها ، درست میشوند و آنها را بستهبندی کرده و به آنها مارک خارجی زده و میان مردم پخش میکنند .
آقای امیر معافی :
آیا نمیشود جلوی این تبلیغات و داروها گرفته شود ؟ چرا که بخشی از تخریبها توسط همین بازار ایجاد شده است و کسانی هستند که میخواهند اعتیاد خود را درمان کنند ولی از طریق اینها کلایشان برداشته میشود !
بله متأسفانه زمانی که شخص اقدام به ترک میکند و هر بار که در این راه شکست میخورد ، وضعیت ناهنجاری در خانواده و در خود به وجود میآورد . از نظر جسمی ضعیف و فرسوده میشود و اعتمادبهنفس خود را از دست میدهد و همین طور اعضای خانواده اعتمادشان را نسبت به فرد مصرفکننده از دست میدهند . زیرا آنها گمان میکنند که شخص درمان شده اما دوباره به مواد روی آورده است . درصورتیکه شخص اصلاً درمان نشده است !
اما اینکه چرا جلوی آنها گرفته نمیشود ، باید بگویم : من در موقعیتی نیستم که به این پرسش پاسخ بدهم .
آقای امیر معافی :
اما شما در این حوزه صاحبنظر هستید و هم مسئولین نظر شما را قبول دارند و هم مردم !
آقای مهندس :
درست است . من گمان میکنم اگر بخواهیم جلوی آنها را بگیریم ، ردیابی آنها کار سختی نیست و فقط کافی است از روی شماره تلفن آنها ، آنها را شناسایی کرد چرا که اینها تخریب ایجاد میکنند .
آقای امیر معافی :
آقای مهندس یکی از مباحثی که در سراسر دنیا وجود دارد ، بحث پیشگیری میباشد . میخواهم شما برای ما توضیح دهید پیشگیری در اعتیاد چیست ؟ آیا آنچه آنها میگویند درست است ؟ یعنی میبایست از سطح دبستان شروع کنیم و به پلههای بالاتر برسیم ؟ چون صحبت تمام مسئولین روی پیشگیری است . نظر شما راجع به پیشگیری چیست ؟
آقای مهندس :
اول باید بگویم این طور نیست که ما بخواهیم همه چیز را از آنها بیاموزیم . بنده با تمام اعتمادبهنفس میگویم که آنها نیز میبایست خیلی چیزها را از ما بیاموزند . نظر ما هم این چنین است که ؛ پیشگیری مقدم بر درمان و وقوع حادثه میباشد و این امر تنها در پزشکی نیست . در رانندگی هم میگویند : برای پیشگیری از تصادفات ، نباید سرعت شما بیش از 120 کیلومتر باشد و یا کمتر از آن و یا اینکه باید کمربند ایمنی را ببندیم یا برای جلوگیری از بیماری ایدز و یا سِل ، باید چه رفتارهائی داشته باشیم . اینها مسائلی هستند که برای پیشگیری مطرح هستند و بایستی انجام شوند اما در حوزه اعتیاد ؛ خیلی چیزها مبهم است . اینکه میخواهیم از چه چیزی پیشگیری کنیم ؟
پس ؛ ابتدا باید بدانیم اعتیاد چیست ؟ وقتی اعتیاد را نشناسیم و ندانیم اعتیاد چیست ، از چه چیزی و چگونه میخواهیم پیشگیری کنیم ؟! وقتی گوینده نمیداند که چه میگوید ، شنونده چه میفهمد ؟! پس ؛ اول باید بدانیم اعتیاد چیست ؟ ممکن است همه بگویند : آفتاب آمد دلیل آفتاب و همه ما میدانیم اعتیاد چیست اما من تصور میکنم که نمیدانیم و یا لااقل ؛ همه ما نمیدانیم .
مسئله دوم این است که ؛ چگونه فرد معتاد میشود تا ما جلوی آن را بگیریم . تا ما ندانیم انسانها چگونه معتاد میشوند ، پیشگیری ممکن نیست . به عنوان مثال ؛ در تصادفات رانندگی ، اگر سرعت را از 120 کیلومتر پایین بیاوریم ، پیشگیری کردهایم و در واقع ؛ علت و دلیل مشخص هستند اما در اعتیاد مشخص نیست .
آقای امیر معافی :
قدرت " نه " گفتن و دوستان !
آقای مهندس :
قدرت " نه " گفتن چه هست ؟ اینکه اگر دوستم به من تعارف کرد که حشیش بکشم ، بگویم : نه من نمیکشم ! یا سرقت کردن ! این " نه " گفتن بر چه پایه و دلایلی استوار است ؟ بر چه معرفت و شناخت و آگاهی استوار است ؟ ما وقتی بخواهیم عمل سالمی انجام بدهیم ، باید معرفت داشته باشیم . معرفت یعنی چه ؟ یعنی ؛ شناخت ، یعنی ؛ آگاهی یعنی ؛ آموزش ببینیم ، تفکر کنیم و تجربه کنیم تا به دانایی و معرفت برسیم . وقتی به معرفت برسیم ، میتوانیم عمل سالم را انجام دهیم و به آن آگاهی برسم و آنگاه است که نه گفتن را میآموزیم و آن زمان است که میدانیم چه کاری را انجام میدهیم .
آقای امیر معافی :
عمل سالم چیست ؟
آقای مهندس :
عمل سالم ؛ عملی است که نتیجه آن درست و خوشایند باشد . خیلی از اعمال هستند که شاید ظاهر نیک داشته باشند اما پایان تلخ و گریهآور خواهند داشت مانند ضمانت کردن فردی که باعث میشود شخصی از زندان آزاد شود . حال اگر ضمانت او را کردی و فرد به زندان بازنگشت و فرار کرد ، منزل شما مصادره میشود . شاید این عمل شما نیک بوده باشد اما عمل سالمی نخواهد بود . ما باید یاد بگیریم که عمل سالم را انجام دهیم . عمل سالم همان قدرت " نه " گفتن است . اینکه تشخیص بدهیم مواد مصرف کنیم یا خیر ! فلان سرقت را انجام بدهیم یا خیر ! هنر " نه " گفتن باید از روی آگاهی باشد .
آقای امیر معافی :
شما مثال حادثه رانندگی را زدید و گفتید سرعت بیش از 120 کیلومتر حادثهساز است اما خیلیها این سرعت را دوست دارند . آیا نبود فضای خاصی که شخص با وسیله خود ، هیجان خود را از طریق سرعت تخلیه کند ، باعث نمیشود که شخص قوانین را زیر پا بگذارد ؟ ما چقدر میتوانیم به یک جوان بگوییم سرعت خوب نیست ! البته هدف از این سؤال این است که میخواهم به لذت اعتیاد برسم .
آقای مهندس :
درست است . سرعت لذت دارد . در خیلی از کشورها اتوبان هائی وجود دارد که سرعت ، آزاد است و شخص هیجان خود را تخلیه میکند اما به بحث اعتیاد بازگردیم ؛ ما قبل از اینکه به لذت اعتیاد برسیم ، باید بدانیم که اعتیاد چیست و فرد چگونه معتاد میشود و راه پیشگیری آن چیست ! قبل از آن با مبحثِ بستر روبرو میشویم .این بستر به چه معناست ؟
اعتیاد و یا هرگونه خلاف دیگری ، یک بستری میخواهد . اگر این بستر مناسب وجود داشته باشد ، آن موضوع رشد میکند و اگر آن بستر وجود نداشته باشد ، رشد نخواهد کرد . به عنوان مثال ؛ اگر گندم را روی آسفالت بریزید و به آن آب بدهید ، گندم رشد نمیکند و یا در شورهزار و یا زمینی که آب نداشته باشد . اما اگر آن را در خاک مناسب و نور مناسب بکاریم و به آن آب بدهیم ، رشد میکند . اعتیاد هم برای رشد ، بستر میخواهد . باید بستر مهیا باشد پس ؛ برای پیشگیری هم یکی از پارامترها ، بستر میباشد . یا باید جوانها سر کار بگذاریم یا اینکه آنها ما را سر کار بگذارند !
پس این بستر ، بیکاری نیست چرا که خیلی از مصرفکنندگان شاغل هستند . متعلق به مجردها نیست چرا که خیلی از متأهلین ، مصرفکننده هستند . به بیسوادی هم نیست چرا که خیلی از مصرفکنندگان باسواد هستند . منظور از بستر اینها نیست . اگر اقشار جامعه ، یک وقت آزاد در طول روز دارند که به تفریح اختصاص میدهند ، این ساعات تفریح را باید کجا بگذرانند که البته این یکی از دلایل میباشد .
یک تفریح ساده و سالم ؛ ورزش است . آیا ما مجموعههای ورزشی و میادین ورزشی رایگان یا ارزانقیمت داریم تا در اختیار آنها بگذاریم ؟ برای ورزش شنا ، یک بلیط استخر از 10 هزار و 15 هزار تومان به بالاست . درصورتیکه قیمت کراک و شیشه ، گرمی 7 یا 8 هزار تومان و شاید هم کمتر باشد !
آقای امیر معافی :
پس تهیه کراک و شیشه از بلیط استخر ارزانتر است ؟
آقای مهندس :
بله ارزان تر است و متأسفانه هزینه مجموعههای ورزشی بسیار بالاست . البته دولت و نظام خرج میکنند و بودجه در اختیار میگذارند و امکانات هست اما اکثر زمینهای ورزشی تا آنجا که بنده اطلاع دارم ، کرایه داده شده است .
ما در کنگره 60 ورزش میکنیم و 700 الی 800 ورزشکار درجه یک داریم اما رشتههای ورزشی ما مانند فوتبال و والیبال و راگبی روی آسفالت انجام میشود که البته جای شکر دارد که اجازه میدهند ما در آنجا ورزش کنیم و من در اینجا از مسئولین پارک طالقانی تشکر میکنم که همکاری لازم را با ما دارند .
اینها تمام در رابطه با پیشگیری است و فقط این نیست که به فرزندان خود بگوییم که مواد مخدر بد است !
آقای امیر معافی :
چرا با وجودی که به آنها میگوییم مواد مخدر بد است ، باز هم جوانان تمایل به مصرف دارند ؟ من میخواهم مقوله اعتیاد را تشریح کنم . اینکه چگونه پیش میآید و چگونه یک فرد ، مصرفکننده دائم میشود ؟ اگر امکان هست ، برای ما تشریح کنید چرا که این امر مربوط به مبحث پیشگیری میشود چرا که هدف اصلی برنامه شروع خوب رویکرد پیشگیری است .
آقای مهندس :
اینها به هم مربوط هستند و از هم جدا نیستند . پیشگیری ، درمان ، کاهش تقاضا و کاهش عرضه و مهمترین مسئله ما در پیشگیری این است که ؛ ابتدا صورت مسئله اعتیاد را بدانیم . اولین مقوله شناخت اعتیاد است . اینکه اعتیاد چیست . یکسری افراد گمان میکنند که مقداری سم وارد خون شخص میشود و شخص مسموم میگردد و اگر ما این سمها را خارج کنیم ، این مشکل حل میشود و اگر آن شخص برگشت خورد ، ضعیف و بیاراده است و همه فکر میکنند که شخص برای خوشگذرانی مواد مصرف میکند و میگویند که فرد معتاد لذت جو است درصورتیکه اینگونه نیست . اعتیاد شاید در اوایل مصرف ، لذت داشته باشد اما در ادامه ؛ دیگر لذتی نیست .
به عنوان مثال ؛ فردی که تریاک یا کراک مصرف میکند ، اگر مصرف خود را قطع کند ، بلافاصله بیرون روی پیدا میکند . دومین عارضه آن ، عرق کردن است و سپس عطسههای پی در پی و بعد از آن ؛ پادرد و اسپاسم عضله و استخواندرد و پرش پا به همراه دارد و تا سه ماه قادر به خوابیدن نیست . کجای این عوارض لذت دارد و فرد مصرفکننده ، یک شخص لذت جو است ؟!
شخص مصرفکننده مواد را مصرف میکند تا یک شخص عادی شود . تریاک را مصرف میکند تا از آن عوارضی که نام بردیم ، جلوگیری کند . اینکه اعتیاد لذت ندارد ، یک نوع پیشگیری است و باید این اطلاعات را به مردم برسانیم که در اعتیاد لذتی در کار نیست . اوایل مصرف کمی لذت دارد اما در ادامه ؛ جز بدبختی ، بیچارگی و نکبت و ذلت ، چیز دیگری نیست ! پس اعتیاد نه مسمومیت است و نه لذت طلبی !
اعتیاد جایگزینی در سه بخش ؛ جسم ، روان و جهانبینی است که تاکنون ؛ این قضیه مجهول بوده و صورت مسئله اعتیاد مشخص نشده است . یعنی نمیدانستیم یک مصرفکننده مواد مخدر ، کدام قسمت بدنش آسیب دیده است تا بتوانیم او را درمان کنیم . اعتیاد در یک فرد جایگزینی است اما جایگزینی چیست ؟
جایگزینی مواد مخدر بیرونی به جای مواد مخدر طبیعی بدن .
بدن ما تمام مواد مخدر شیمیایی لازم خود را تولید میکند مانند : دوپا مین ، اندروفین و سروتونین که تولید میشوند . وقتی ما این مواد را از بیرون وارد بدن خود میکنیم ، این مواد ، جایگزین مواد مخدر درونی بدن شده و بعد از مدتی دیگر تولید نمیشوند . علت اینکه فرد چندین بار ترک میکند و بعد از مدتی دوباره برگشت میخورد و مواد مصرف میکند ، همین جاست . ما جایگزین بیرون را قطع کردهایم و در داخل هم دیگر تولید نمیشود . در اینجا به شخص شوک وارد میشود و تعادل لازم را ندارد . 6 ماه تحمل میکند اما بعد از آن دوباره به مصرف مواد روی میآورد . اینها در قسمت فیزیولوژی و جسم است و به تبع آن ؛ روان هم بههمریخته و شخص دچار افسردگی و اضطراب و خیلی از مسائل دیگر میشود . جایگزینی یکسری افکار و اندیشه افیونی بجای افکار و اندیشه سالم !
یک فرد مصرفکننده ؛ تمام افکارش حول مواد مخدر و مصرف آن میباشد یعنی ؛ مواد مخدر برای او تصمیم میگیرد . هر کاری که یک فرد مصرفکننده میخواهد انجام بدهد ، باید مواد مخدر آن را تعیین کند . اینکه کجا برود ؟ آیا در آنجا مواد هست ؟! در خوردن خوراکیها و یا در ارتباط با مردم و مهمانی رفتن ، مواد تصمیم گیرنده است و کاری هم به غیرت فرد ندارد چرا که اگر مواد مصرف نکند ، حتی قادر نیست راه برود !
آقای امیر معافی :
شاید باور بعضی افراد اینگونه باشد که ؛ من با بقیه فرق میکنم و من معتاد نمیشوم چون بدنم با بقیه فرق میکند . من از آقای مهندس میپرسم که آیا اینگونه هست ؟
آقای مهندس :
سؤال کلیدی و خوبی است و شاید این نقطه یکی شاهکلیدهای مبحث پیشگیری باشد . همچنین این سؤال مربوط به این بحث است که چگونه معتاد میشویم . بنده یک بحث علمی را عنوان میکنم و بهتر است حقایق را برای انسانها بازگو کنیم . ما تا یک حدی میتوانیم به بچهها بگوییم : لولو و یا جیز !
این امر همان مسئله " چگونگی معتاد شدن " میباشد . یکی از مسائلی که همیشه سعی داشتند افراد را بترسانند این بوده که ؛ اگر شما یکبار تریاک را مصرف کنی ، معتاد میشوی که این مسئله از جهتی درست و از جهتی غلط میباشد . از این جهت درست است که فرد زمانی که برای اولین بار تریاک را مصرف میکند ، گویی دعوت شیطان را لبّیک گفته و اولین قدم را برای معتاد شدن برداشته است اما زمانی معتاد میشود که جایگزینی انجام شود . زمانی که جسم و فیزیولوژی وابسته به مواد مخدر بیرونی میشود و سیستم های درونی و ناقلهای عصبی از کار بیفتد ، شخص معتاد میشود و باید حداقل 200 بار مواد مصرف کند تا معتاد شود . مانند طنابی که کشیده میشود و در جائی دیگر تحمل کشش را نداشته و پاره میشود .
آقای امیر معافی :
البته خانوادهها سوءبرداشت نکنند . شاید فرد با اولین بار کشیدن هم گرفتار شود !
آقای مهندس :
بله سوءتعبیر نشود و اینگونه نباشد که گمان کنیم فرد بعد از 50 بار کشیدن معتاد میشود . خیر اینگونه نیست و با یک بار کشیدن شخص وارد بازی شده است . درست مانند این است که شما از ساختمان 100 طبقه بپرید . وقتی پریدید ، بلافاصله به زمین برخورد نمیکنید و زمان میبرد تا طبقهها را طی کنید و با زمین برخورد کنید . زمانی که شما برای اولین بار مواد مصرف کردید ، یعنی اینکه ؛ شما جهش را از ساختمان انجام دادهاید .
فرد بار اولی که مواد مصرف میکند ، طورش نمیشود زیرا انتظار دارد با همان اولین مصرف ، معتاد شود و در اینجا اولین مبحث پیشگیری مطرح میشود . تمام بزرگان ، جوامع و دانشمندان میگویند که اگر یکبار بکشید ، معتاد میشوید و وقتی میبیند که اتفاقی نیفتاده ، به خودش میگوید که من 5 بار کشیدم و معتاد نشدم . در اینجا این تفکر به وجود میآید که بدن من با بدن بقیه فرق میکند چون همه میگویند با یکبار کشیدن شخص معتاد میشود . فرد مصرفکننده یک هفته صبر میکند و میبیند که اتفاقی نیفتاده و به همین دلیل دوباره مصرف میکند . بعد از یک هفته که اتفاقی نمیافتد ، همین مسئله شخص را به چاه میاندازد و ذرهذره مانند باتلاق ، شخص را در درون خود میکشد .
آقای امیر معافی :
و یا اینکه من خودم با بقیه فرق میکنم یا تفکرم !
آقای مهندس :
بله مثلاً شخص میگوید من لیسانس دارم ، من تفکر و اندیشه دارم و امکان ندارد که معتاد شوم . من ورزشکار هستم ، من مارادونا هستم و امکان ندارد که معتاد شوم و فقط به صورت تفریحی کوکائین مصرف میکنم اما میبینیم که مصرفکننده میشود !
پس ؛ اولین قدم وارد بازی میشود اما چه زمانی به زمین میخورد ؟
زمانی که از 100 طبقه عبور کند و همین امر باعث میشود که اکثراً بدین گونه مصرف کننده میشوند .
سپاس فراوان از جناب آقای مهندس دژاکام و با تشکر از آقای عباس امیر معافی مجری خوب و توانای برنامه شروع خوب
"به پاکی دریاها ژرف باشید "
تهیه گزارش : مسافر امیر و همسفر مهری مصطفی
منبع : وبلاگ نمایندگی قزوین
این وبلاگ از طرف لژیون آقای محمود اسماعیلی از نمایندگی شهرری با هدف آموزش ، پیشگیری ،مهار و درمان رایگان اعتیاد راه اندازی شده است امیدواریم که بتوانیم در این مسیر قدمی برداشته باشیم.